นางสาว ฐิติพร มุขสมบัติ
เลขทะเบียน 4812610162
วิชา Human genetics
Locus heterogeneity
A single disorder, trait, or pattern of traits caused by mutations in genesatdifferent chromosomal loci Locus heterogeneity poses a major difficulty in mapping genes that influence complex genetic traits. A widely used approach to deal with this problem involves modeling linkage data in terms of finite mixture distributions. In its simplest setup, also known as the admixture approach, a single parameter is used to model the probability that the disease-causing gene of a family is linked to a reference marker. This parameter is usually interpreted as the overall proportion of linked families.
วิธีการถ่ายทอดทางพันธุกรรม (Mode of Inheritance)
การถ่ายทอดทางพันธุกรรม มีลักษณะการถ่ายทอด 3 วิธี คือ
1. การถ่ายทอดด้วยจีนเดียว (Monogenic Inheritance)
วิธีนี้จีนที่ควบคุมมีลักษณะต่างๆ จะถูกถ่ายทอดไปสู่ลูกหลานรุ่นต่อไปตามกฎของเมนเดล (Mendelian Law) ซึ่งแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ ดังนี้
1.1การถ่ายทอดโดยโครโมโซมเพศ(Sex-Linked Inheritance)
หมายถึง การถ่ายทอดที่ถูกกำหนดโดยจีนบนโครโมโซมเพศ ไม่ว่าจะเป็นโครโมโซม X หรือ Y ทั้งนี้สามารถแบ่งได้เป็น 2 แบบ ดังนี้
1.1.1 Sexlinked dominant inheritance จะมีลักษณะเฉพาะคือถ้าผู้ชายที่มีความผิดปกติเนื่องจาก sexlinked dominant gene แต่งงานกับผู้หญิงปกติ จีนที่ผิดปกติจะถูกถ่ายทอดไปสู่ลูกสาวเท่านั้นไม่ถ่ายทอดไปสู่ลูกชาย ตามปกติแล้วในประชากรจะมีจำนวนผู้หญิงที่มี sex linked dominant gene เป็นสองเท่าของผู้ชาย Amelogenesis imperfecta เป็นความผิดปกติที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมซึ่งมีหลายชนิด ชนิดหนึ่งในบรรดาความผิดปกตินี้มีการถ่ายทอดแบบ sex-linked dominant inheritance
1.1.2 Sex- linked recessive inheritance ลักษณะของโรคแสดงออกเฉพาะในเพศชาย เนื่องจากมีโครโมโซม X อันเดียว ซึ่งมีจีนที่มีความผิดปกติติดอยู่ ขณะที่เพศหญิงมีจีนบนโครโมโซม X 2 อัน อาการของโรคจะไม่แสดงออก หากจีนบนโครโมโซม X อันใดอันหนึ่งปกติ เว้นแต่ในกรณีที่ X genes ทั้งคู่จะเป็นจีนที่มีความผิดปกติ ซึ่งพบไม่บ่อยนักก็จะมีการแสดงของโรคได้ในเพศหญิง โรคที่มีการถ่ายทอดแบบนี้ ได้แก่ ตาบอดสีแดง-เขียว glucose6-phosphate dehydrogenese deficiency, Hunters syndrome, ocular albinism, hemophilia A,B, anhidrotic ectodermal dysplasia (กลุ่มอาการที่ไม่มีต่อมเหงื่อ ฟันหายไปและผมบาง)
ลักษณะเฉพาะของการถ่ายทอดแบบsex-linked recessive inheritance คือ
1.ความผิดปกตินั้นไม่เคยถ่ายทอดจากพ่อไปสู่ลูกชาย
2.ลูกสาวของ male genetic carrier จะปกติ แต่หลานชาย และเหลนชายของ carrier คนนี้มักจะมีความผิดปกติ ดังนั้นทุกรุ่น เว้นรุ่นของตระกูลจะพบผู้ที่เป็นโรค
3.ความผิดปกติจะเกิดในเพศชายมากกว่าเพศหญิง(ตรง กันข้ามกับ sex-linked dominant inheritance)
1.2 การถ่ายทอดโดย autosome (Autosomal Inheritance)
หมายถึง การถ่ายทอดที่ถูกกำหนดโดยจีนบน autosome
1.2.1Autosomal dominant inheritance ได้แก่ dentinogenesis imperfectaซึ่งมีอุบัติการณ์การเกิดโรค 1 ใน 8,000พบผู้เป็นโรคในทุกรุ่น ของตระกูลโอกาสของการเกิดโรคในรุ่นต่อไปมีร้อยละ50 สมาชิกครอบครัวที่ปกติจะไม่มีลูกหลานที่เป็นโรคการเกิดโรคในแต่ละเพศไม่มีความแตกต่างกัน นอกจากนี้ โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมแบบ autosomal dominant ยังได้แก่ - Achondroplasia Alzheimers disease (บางราย), - Epidermolysis bullosa (บางชนิด) - Familial hypercholesterolaemia - Osteogenesis imperfecta (บางชนิด)
1.2.2 Autosomal recessive inheritance ผู้ที่จะแสดงลักษณะอาการถ่ายทอดด้วยวิธีนี้จะต้องมี genotype เป็น aa นั่นหมายถึงว่า ทั้งพ่อและแม่จะต้องมีจีน a อย่างน้อย 1 คืออย่างน้อย genotype ของพ่อและแม่จะต้องเป็น Aa ในกรณีนี้โอกาสที่ลูกจะมี genotype เป็น aa และแสดงอาการของโรคจะเป็นร้อยละ 25 การถ่ายทอดแบบนี้ส่วนใหญ่พ่อแม่จะมีลักษณะปกติ และมักจะแต่งงานกันในระหว่างพี่น้อง สำหรับอัตราการเกิดโรคในทั้งสองเพศนั้นไม่มีความแตกต่างกัน
โรคที่ถ่ายทอดด้วยวิธีนี้ได้แก่ cystic fibrosis, deafness (บางชนิด), Epidermolysis bullosa (บางชนิด) Phynylketouria, Sickle cell disease, thalassaemia albinism, acatalasemia ซึ่งเป็นโรคที่ไม่มีการสร้างเอนไซม์ catalase ซึ่งทำหน้าที่ทำลาย hydrogen peroxide เป็นผลให้เกิด oral gangrene
2.ความผิดปกติของโครโมโซม (Chromosomal Aberration)
เนื่องจากโครโมโซมประกอบด้วยจีนจำนวนมากที่ควบคุมลักษณะต่าง ๆ ดังนั้นความผิดปกติหรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดกับโครโมโซมไม่ว่าจะเป็นในแง่ปริมาณ(จำนวนจีน) หรือคุณภาพมักจะทำให้เกิดโรคหรือความผิดปกติได้ ความสัมพันธ์ระหว่างความผิดปกติของโครโมโซมกับโรคในมนุษย์พบได้บ่อยในเด็กที่แท้งหรือเกิดมามีความผิดปกติแต่กำเนิด พบว่าทารกที่มีชีวิตแรกคลอด 1,000 คน พบความผิดปกติของโครโมโซมประมาณ 6 คน ตัวอย่างหนึ่งที่พบได้บ่อย เช่น Down syndrome ผู้ป่วยเหล่านี้จะมีโครโมโซมที่ 21 จำนวน 3 อัน แทนที่จะเป็น 2 อัน จึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า Trisomy
3.การถ่ายทอดด้วยปัจจัยหลายอย่าง (Multifactorial Inheritance)
การถ่ายทอดแบบนี้บางครั้งเรียกว่าpolygenicหรือquantitativeinheritance ใช้อธิบายลักษณะบางอย่างที่พบในประชากรซึ่งมีความแตกต่างกันในลักษณะการกระจายที่มีค่าต่อเนื่อง (continuous variable)เช่น ความสูง ขนาดของฟัน และขนาดของขากรรไกร เชื่อกันว่าความแตกต่างนี้เป็นผลมาจากปัจจัยหลายอย่าง ซึ่งอาจจะเป็นอิทธิพลร่วมกันของจีนหลายจีนและสิ่งแวดล้อม
โปรแกรม สำหรับคำนวณค่า LOD score
http://phg.mc.vanderbilt.edu/content/ezlod
ต้องใส่Factor ดังต่อไปนี้
1.Length of genomic region in Morgan
2.Number of chromosomes
3.Cross over rate
4.Global significance level
5.Precision
edit @ 2007/07/02 17:58:49
edit @ 2007/07/02 18:02:25